Konu Açıklaması :
Tetanoz
Clostridium tetani’nin
toksininin sinir sistemine yaptığı hasardan kaynaklanan kas
spazmlarıyla karakterize ölüm riski yüksek bir hastalıktır.
Genellikle yaralanmalardan sonra oluşmakla birlikte, damar
yoluyla kullanılan ilaç alışkanlığı olan özellikle eroin
kullananlarda ortaya çıkabilir. Ölüm oranı % 50-60 olup,
ölümler genellikle 10 gün içerisinde olur.
Korunma aşılamayla
sağlanabilir. Pasif ve aktif bağışıklama iki şekilde
yapılır.Aktif bağışıklama hastalığın önlenmesinde en etkili
koruma yöntemidir. Pasif bağışıklama daha ziyade tedaviye
yöneliktir. İlk bağışıklaması tamamlanmış kişilerde 5-10
yılda bir rapel doz yapılır. 1 doz aşı 1 ml dir ve kas içine
uygulanır.
Difteri
Hastalık etkeni
Corynebacterium diphteria bakterisidir. Disfteri basili daha
çok mukozalar ve en çok üst solunum yolu ile farinks
mukozasına yerleşir. Genel belirtiler difteri basilinin
salgıladığı toksinin kana karışması sonucu ortaya çıkar.
Daha çok çocuklarda görülür ve yaşla birlikte görülme
sıklığı azalır.Korunma aşı ile sağlanır.
Aşı
Yapılması gereken durumlar
Bütün genç erişkinlerin (18-25
yaş arası ) difteri-tetanoz aşısına karşı çocukluktaki
aşılamalarının yapılmış olması gereklidir. Bu durumda tek
doz Difteri-tetanoz aşısı 10 yıl korur. Tekrar dozları 10
yıl arayla uygulanır. Çocukluktaki uygulamanın
tamamlanamadığı durumlarda 1 ay arayla iki doz 0 5 ml
difteri-itetanoz aşısı uygulanır ve 10 ay sonra 3. doz
uygulaması önerilir.
Ek doz 10 yıl ara ile
yapılır. Erişkin aşılamasında son yıllarda önerilen önemli
bir değişiklik ilk bağışıklamayı ve 10-20 yaş arasında 4.
doz aşısını yaptırmış kişilere 10 yaş civarında tek doz
difteri-tetanoz aşısı rapelinin aşılaması açısından yeterli
olacağıdır.
Bu uygulama her 10 yılda
bir rapel uygulamayı kıyasla oldukça pratik görülmektedir.
Difteri-tetanoz aşısının erişkinde kullanılan rapel dozunda,
difteri toksoidi ilk bağışıklama dozundan azdır. Bir doz aşı
2 LF difteri. 40 I.U tetanoz toksoidi içerir. Çocuklarda
kullanılan aşı erişkinlerde kullanılmaz.
Difteri-tetanoz aşısı inaktif
bir aşıdır. Kesinlikle dondurulmaz, 4-8 derece sıcaklıkta
saklanır. Kullanılmada hemen önce çalkalanmalıdır. .Aşı kas
içi, deri altına uygulanır. Bir doz aşı 0.5 ml dir.
Zatüre(Pnömokok) Aşısı
Aşı
Yapılması Gereken Durumlar
S.pneumonie ile oluşan
solunum yolu enfeksiyonları,menejit, bamkeriyemik ataklara
karşı bağışıklılık sağlar.AIDS, nefrotik sendrom,organ
transplantasyonu yapılanlar, bağışıklık baskılayıcı tedavi
görenler, böbrek yetmezliği olanlar, sistemik lupus
eritematozuz (SLE),romatoid artrit,alkolizm,bunama,diabet ve
kalp yetmezliği ve kronik solunum yolu hastalıkları (kronik
obstruktif akciğer hastalığı gibi) olanlara aşı önerilir.
Aşı
Yapılması Sakıncalı Durumlar
Daha önce pnömokok aşısı
uygulananlarda ciddi reaksiyon görülenlere aşı
yapılmamalıdır. Son beş yıl içinde pnömokok aşısı
yapılanlara aşı uygulanmaz.
Yan
Etkiler
Ender olarak aşı yerinde
kızarıklık, ağrı, şişlik meydana gelebilir,hafif ateş
görülebilir.Çok ender olarak üşütme,iştah kaybı,baş ağrısı
olabilir.Alerjik reaksiyonu olan kişilerde aşırı hassasiyet
reaksiyonuna rastlanır.
Aşı çok gerekli olmadıkça
gebe kadınlara uygulanmamalıdır.Aşı 5 yıl süre ile
bağışıklık sağlar.Nefrotik sendromlular gibi yüksek riskli
grupta 5 yıl sonra bir doz rapel önerilir.
Aşı 2-3 oC derecede
saklanmalıdır.Aşı dondurulmamalıdır.Deri altı ve kas içi
uygulanır.Bir doz aşı 0.5 ml’dir
TABLO : Sağlıklı
Yetişkinlerde Sık Kullanılan Aşı Takvimi
|
Aşı |
Aylar |
|
|
| Hepatit B |
0,1 |
6
|
5. Yıl
****
|
| |
0,1,2 |
12
*
|
5. Yıl
****
|
Grip(İnfluenza)
|
Tekdoz |
Her Yılsonu |
Sonbaharda |
| Difteri |
0,1 |
12
**
|
|
| Pnömokok |
Tekdoz |
|
5 Yıl
*** |
*
Rapel
**
Uygun primer bağışıklama yapılanlarda tek doz Tetanoz Aşısı
***
Raple 5 yıldan önce önerilmez.Sadece yüksek riskli
gruba yapılır.
****
Ortalama kan titresi >10 IU olan yüksek gruplarda
|