Konu Açıklaması :
Erken doğan bebeklerin akciğerlerinde sürfaktan denen bir
maddenin yeteri kadar yapılamamasına bağlı olarak,
doğumundan sonraki saatlerde inleme, solunum sıkıntısı
gelişebilir. Bu hastalığa respiratuar distres sendromu
denir. Bu bebekler, eksik olan maddenin solunum yolu ile
verilmesiyle tedavi edilebilebilmektedirler.
Erken doğan bebeklerin
beyinlerindeki solunum merkezinin yeteri kadar
olgunlaşmamasına bağlı olarak solunumları zaman zaman
duraksayabilir. Bu 20 saniyeyi aşan solunum duraksamasına
apne denir. Bebek büyüdükçe kendilinden düzelir ancak bebek
yoğun bakım ünitesinde izlenirken çok sık apne gelişirse
önce ilaç tedavisine başlanır. İlaç etkili olmazsa solunum
makinesine bağlamak gerekebilir.
Prematüre bebeklerin
sindirim sistemi yeteri kadar olgunlaşmadan doğdukları için
beslenmeye başlandıktan kısa süre sonra nekrotizan
entrokolit denen barsak hastalığı gelişebilir. Bu hastalık
besin intoleransı, safralı kusma veya safralı mide içeriği,
karnında şişme şeklinde başlar, bebeğin hayatını tehlikeye
sokabilir. Bu durumda hemen beslenme kesilerek bebek damar
yoluyla beslenmeye başlanır. Bu aşamada tespit edilen
bebeklerin çoğu iyileşir. Bazen de cerrahi girişim
gerekebilir, hayatın daha sonraki döneminde başka barsak
sorunları da ortaya çıkabilir.
Sarılık yenidoğanların
çoğunda görülen fizyolojik bir durumdur. Bebeklerin kırmızı
kan hücrelerinin bir kısmının parçalanmasına bağlıdır. Bu
sarılık bazen fizyolojik sınırları aşabilir, fototerapi
(ışın tedavisi), kan değişimi gerekebilir.
Prematüre retinopatisi
prematüre doğan bebeklerin göz damarlarında gelişen, körlüğe
yol açabilen bir sorundur. Yenidoğan yoğun bakım
ünitelerinde izlenen çok erken doğan bebekler prematüre
retinopatisi açısından yakından izlenirler.
Anne karnındaki bebeklerin
akciğerleri işlevsizdir. Bunun için sağ kalpten akciğerlere
gönderilen kan duktus arteriozus denen bir bağlantı ile ana
atar damara geçer. Bu kanalın doğumdan sonra hemen kapanması
gerekir. Çok küçük prematürlerde bu kapanma
gerçekleşmeyebilir. Bu durum bebeğin kalbini yorduğu için
ilaçla kapatılmaya çalışılır. Kapanma gerçekleşmezse cerrahi
girişimle kapatılır.
Prematüre bebek ne zaman beslenir ?
Prematüre bebekler bir takım
sorunları nedeniyle ağız yoluyla veya sonda ile bir süre
beslenemeyebilirler. Bu süre boyunca anne sütü salgısının
devam etmesi için süt sağma pompalarından faydalanılabilir.
Sağılan süt daha sonra verilmek üzere dondurularak
saklanabilir. Sağılan anne sütü daha sonra bebeğin durumuna
göre ağızdan veya burundan yerleştirilen bir sonda
aracılığı ile bebeğe verilebilir.
Prematüre bebek ne ile beslenmeli ?
Prematüre bebekler için en
uygun besin kendi annelerinin sütüdür. Prematüre doğum yapan
annelerin sütleri zamanında doğum yapan annelerin sütlerine
göre daha fazla protein içerir. Bebeklerin büyüme ve
gelişmeleri yakından takip edilerek yeteri kadar beslenip
beslenmediği anlaşılabilir. Bu bebeklerin kemik
gelişimlerinin normal olması için D vitamini , kansızlık
gelişmesini önlemek için de demir almaları gerekmektedir. D
vitaminini yeteri kadar almazlarsa prematüre bebeklerde
kolayca raşitizm gelişebilir.
Bebek ne
zaman evde bakılabilecek duruma gelir ?
Kuvözde izlenirken belli
ağırlığa ulaşan, annesini emen veya biberonla beslenen
bebekler bir süre kuvöz dışında izlenmeye başlanırlar.
Vücut ısısını dış ortamda koruyabilen, solunumları düzenli
olan, oksijen tedavisine ihtiyaç göstermeyen bu bebeklerin
yavaş yavaş eve gitme zamanı geliyor demektir.
Prematüre bebeklerin aşıları ne zaman başlanır ?
Prematüre doğan bebekler tıpkı
zamanında doğan bebekler gibi iki aylık olunca aşılarına
başlanmalı ve düzenli olarak yapılmalıdır.
Prematüre doğan bebek
akranlarının boy ve kilosuna ne zaman ulaşır ?
Birçok erken doğan bebek iki
ya da üç yaşında boy ve kilo olarak yaşıtlarını yakalarlar.
Bazıları ise daha yavaş büyür ve küçük yapılı erişkinler
olarak kalırlar.
Prematüre bebeğin evde bakımında nelere dikkat edilmeli ?
Bu bebekler yenidoğan yoğun
bakım ünitelerinin hareketli, sesli, ışıklı ortamına
alışkın olduklarından bir süre evlerini yadırgayabilir,
huzursuz olabilirler. Ama kısa sürede evlerine alışırlar.
Kaldıkları oda sıcak
olmalıdır. Giysileri de yaşadıkları ortama uygun olmalıdır.
Bu bebekler enfeksiyonlara çok
yatkındırlar. Onun için odasına fazla ziyaretçi kabulü uygun
değildir. Özellikle kış aylarında kalabalık, hele hele
sigara içilen ortamlardan uzak tutulmalıdır. Çok kolaylıkla
üst veya alt solunum yolu enfeksiyonu gelişebilir.
Bebeklerde ateş, beslenme
azlığı, aktivitesinde azalma, çok sık dışkılama gibi
normalden farklı bir durum gözlendiğinde hemen doktorunun
aranması bilgi verilmesi uygun olur.
|