Konu Açıklaması :
Kafein nedir?
Kafein dünyada en az 63 tür
bitkinin meyvesi, tohumu ve yaprağında doğal olarak bulunan
bir bileşiktir.
Hangi
besinler ve içecekler kafein içerir?
Kafeinin en çok bilinen
kaynakları kahve, çay, kolalı içecekler ve çikolatadır.
Besinlerdeki kafeinin miktarı besinin hazırlanmasına, üretim
yöntemine, besinin tüketildiği miktara göre değişir. Çay ve
kahve bitkilerinin çeşitliliği de kafein miktarını
etkilemektedir. 220-240 mI’lik bir fincan kahve ile yaklaşık
85 mg, yine 220-240 mI’lik bir fincan çay ile yaklaşık 24
mg, 30 gramlık bir parça çikolatadan ise yaklaşık 8 mg
kafein alırız.
Kafein
besinlere neden eklenir?
Koka bitkisinin tanesi ve çay
yapraklarından oluşturulan besinler ve içeceklerde de biraz
kafein vardır. Ayrıca bazı besinlere ve içeceklere de lezzet
için kafein katılmaktadır.
Tüketilen
kafein miktarının sınırı ne olmalıdır?
Kafeinin normal miktarı kişiye
göre değişir. Kafeine karşı duyarlılık; tüketim sıklığı,
düzenli olarak alınan miktar, vücut ağırlığı ve fiziksel
koşullar gibi pek çok etmene bağlıdır. Pek çok çalışmada,
yetişkinler için güvenli olarak tüketilebilecek kafein
miktarının günde 300 mg (yaklaşık 3-4 fincan kahve ya da 5-6
büyük bardak çay) olduğu belirtilmiştir. Kafein kan
dolaşımında ya da vücutta birikmez, alındıktan birkaç saat
sonra atılır.
Kafeinin
kısıtlanmasına gerek var mıdır?
Orta düzeyde kafein alımı tüm
insanlar için güvenlidir (300 mg). Kafeine karşı duyarlılık
kişiden kişiye değişir. Bazı kişiler kafeine karşı duyarlı
olabilir ve çok az miktarlarda da olsa kafeinden olumsuz
etkilenebilir. Birkaç fincan kahve, çay ya da kolalı içecek
tüketen bir kişi kafeinin uyarıcı etkisinden etkilenmediğini
belirtirken, bir fincan kahve ile kafeinin uyarıcı etkisi
yüzünden uyuyamadığını söyleyen kişi çoktur. Kişisel
duyarlılığın yanı sıra hamileler, çocuklar ve yaşlılar
tüketilen kafeinin kısıtlanması gereken gruplardır.
Kafein
dehidratasyona neden olur mu?
Kafeinin dehidratasyona neden
olduğuna ilişkin bir veri yoktur. Bu etkinin daha çok kafein
içeren içecekle alınan sıvı nedeniyle oluştuğu saptanmıştır.
Kafein
çocuklar için zararlı mıdır?
Araştırmalar besinlerin içinde
bulunan kafeinin miktarının çocuklar için zararlı olmadığını
göstermiştir. Ancak ailelerin çocuklarına fazla miktarda
kafein içeren yiyecek ve içecekleri vermemesi gerekir.
Çocuklar için tüketilen kafein miktarı günde 35-40 miligramı
geçmemelidir.
Kafeini
içeren besinler ve içecekler çocuğu hiperaktif yapar mı?
Kafein ile hiperaktif
davranışlar arasında ilişki olduğuna ilişkin bir çalışma
yoktur. Yapılan çalışmalarda kafein içeren besinler ya da
içecekleri tüketen çocuklarda hiperaktivite gözlenmemiştir.
Hamilelik döneminde kafein alınabilir mi?
Hamilelik döneminde günlük
olarak tüketilen 300 mg (3-4 fincan kahve ya da 5-6 bardak
çay) kafeinin olumsuz etkisi olmadığı ancak hamilelik
döneminde fazla miktarda tüketilmemesi gerektiği
vurgulanmaktadır. Orta düzeyde kafein tüketen hamile
kadınlarda ne erken doğum ne de düşük doğum ağırlığında
bebek gibi durumlara rastlanmamıştır.
Emziren
anne kafein alsın mı?
Emziren annelerin aşırı
olmamak kaydıyla kafein alabileceği bazı çalışmalarda
belirtildiyse de, az miktarda da olsa bebeğin anne sütünden
kafein aldığı bilinmektedir.
Kafein
tüketimi osteoporoza neden olur mu?
Osteoporoz oluşumunda en
önemli risk etmenleri genetik yapı, yetersiz kalsiyum
alımı, sigara içme, yetersiz egzersiz, östrojenin yetersiz
oluşu ve yaş gibi etkenlerdir. Ancak fazla miktarda kafein
tüketiminin de osteoporoz riskini arttırdığı bilinmektedir.
Orta düzeyde kafein tüketiminin olumsuz etkisinin olmadığı
birkaç çalışmada saptanmıştır.
Kafein
kan basıncını yükseltir mi?
Kafein kronik hipertansiyon
oluşmasına neden olmaz. Ancak bazı kişilerde kafeinin kan
basıncını kısa süreyle yükselttiği bilinmektedir. Yüksek kan
basıncı olan kişilerin kafein tüketimlerini kısıtlaması
gereklidir.
Kafeinin
kalp hastalıkları ile ilişkisi var mıdır?
Kafein alımının kalp
hastalıklarına yol açmadığı ancak fazla tüketilmemesi
gerektiği vurgulanmıştır.
|