Konu Açıklaması :
Floroskopi radyolojinin en eski
ve en temel bölümlerinden
biridir. Günümüzde de, oldukça
yaygın olarak sindirim sistemi,
idrar yolları, kadın üreme
organları ve vücudun daha bir
çok bölümünün incelenmesinde
kullanılmaktadır.
Floroskopi, X-ışını kullanılarak
çekilir. Normal filmlerde
görülemeyen yapılar kontrast
madde denilen ilaçlarla
boyanarak görünür hale
getirilir.
Kontrast maddeler, baryum ve
iyot gibi radyoopak maddeler
içeren ilaçlardır. Kontrast
maddeler, uygulanacak
incelemenin türüne göre, hastaya
içirilerek, lavman yapılarak,
idrar sondası yoluyla veya
enjeksiyonla verilir. Kontrast
madde verilmesini takiben,
incelenen organ doktor
tarafından ekranda izlenerek
çeşitli pozisyonlarda filmler
çekilir.
Hasta, inceleme sırasında az
miktarda radyasyon alır. Ancak
bu tetkiklerin faydası, az
miktardaki radyasyonun
zararlarının yanında çok
fazladır. Çekimi yapan doktor ve
teknisyenler, radyasyona her gün
maruz kalmamak için koruyucu bir
bölmenin arkasında oturarak veya
kurşun önlük giyerek kendilerini
korurlar.
Çekim öncesinde hastalar, tüm
kıyafetlerini ve metal
takılarını çıkararak bir hastane
önlüğü giyerler. Hamilelik
olasılığı veya ilaç allerjisi
olan hastalar, tetkik öncesinde
incelemeyi yapan doktoru
haberdar etmelidirler.
Çekimden sonra filmler doktorlar
tarafından incelenerek, tetkiki
isteyen doktora verilmek üzere,
bir rapor yazılır.
Floroskopi ile en sık incelenen
organlar şunlardır:
Kalın barsak (Kolon
(kalın barsak) Filmi)
Üst sindirim sistemi
(yemek borusu-mide-oniki
parmak barsağı) (Üst Sindirim
Sistemi İncelemesi)
İnce barsaklar
(İnce Barsak Filmi)
İdrar yolları
(Mesane ve İdrar Yolları
İncelemesi)
Kadın üreme organları
(Kadın Üreme
Organlarının İncelenmesi)
Kolon (kalın barsak) Filmi
Lavman opak, çift kontrast kolon
grafisi ya da baryumlu kolon
grafisi olarak adlandırılır.
Makattan baryumlu kontrast madde
ve hava verilerek kalın
barsakların incelenmesidir.
Tetkikin öncesinde hastanın üç
günlük hazırlığı gereklidir.
Hazırlık:
Hasta, randevu tarihinden üç gün
öncesinden başlayarak katı ve
gaz yapıcı gıdalar yememelidir.
Tetkikten önceki akşamdan
itibaren yemek yenmemesi
gerekir. Ayrıca tetkik
öncesinde, barsakların
temizlenmesi amacıyla doktor
tarafından yazılan müshil ve
lavman uygulanır. Böylece
barsaklarda dışkı artığı
kalmaması sağlanır. Tam
temizliğin yapılamadığı
durumlarda film çekilemez. Çünkü
barsak duvarına yapışarak kalan
dışkı artıkları, tetkikin
yetersiz olmasına ya da
yanıltıcı görüntüler vermesine
neden olabilir.
Tetkik öncesinde, hastanın
sürekli kullandığı ilaçları
almasında sakınca yoktur.
İnceleme nasıl yapılır?
İncelemeyi bir radyoloji doktoru
ve bir radyoloji teknisyeni
yapar. Hastanın makatına
yerleştirilen bir tüp veya sonda
yoluyla önce kontrast madde
sonra da hava verilir. Daha
sonra hasta kendi etrafında
döner, böylece verilen ilaç ve
havanın iyice karışması ve
barsak duvarını sıvaması
sağlanır. Daha sonra, kalın
barsak ekranda izlenerek çeşitli
pozisyonlarda filmleri çekilir.
Çekim esnasında bazı kalın
barsak kısımlarının daha iyi
görüntülenmesi için hastaya
belli pozisyonlar verilir.
Verilen hava ve ilaç nedeniyle
bazı hastalarda hafif ağrı ya da
tuvalet ihtiyacı oluşabilir.
Hastanın verilen ilaç ve havayı
çekim sonuna kadar (yaklaşık 15
dakika) tutması gereklidir. Tüm
işlemler yaklaşık yarım saat
içerisinde tamamlanır. Çekim
bitince sonda çekilerek hasta
tuvalete gönderilir.
Üst Sindirim Sistemi İncelemesi
Özofagus-mide-duodenum (yemek
borusu-mide-oniki parmak
barsağı) grafisi olarak
adlandırılır. Hastaya gaz yapıcı
tablet ve baryumlu kontrast
madde içirilerek, bu organların
iç yüzeyleri görünür hale
getirilir. Tetkik öncesinde
hazırlık gereklidir.
Hazırlık:
Tetkikten önce en az 8 saat
hasta yemek yememeli, su ve
sigara içmemelidir. Hasta,
sürekli kullandığı ilaçları çok
az miktarda su ile alabilir.
İnceleme nasıl yapılır?
Önce, midenin hareketlerini
azaltıcı bir ilaç hastaya
damardan enjekte edilir. Daha
sonra hasta gaz yapıcı tableti
yutar, böylece midenin şişerek
daha iyi görüntülenmesi
sağlanır. Bunu takiben, hastaya
baryumlu kontrast madde
içirilir. Ekranda ilacın yemek
borusu ve mideden ilerleyişi
doktor tarafından izlenerek
çeşitli pozisyonlarda filmler
çekilir. Çekim, yaklaşık yarım
saat içerisinde tamamlanır.
İnceleme hastada herhangi bir
rahatsızlık oluşturmaz.
İnce Barsak Filmi
İnce barsakların kontrast madde
içirilmesi (ince barsak pasaj
grafisi) veya hastaya yutturulan
bir tüp aracılığıyla hava ve
kontrast madde verilmesi yoluyla
(enteroklizis) incelenmesidir.
Öncesinde hazırlık gereklidir.
Hazırlık:
Tetkikten önceki 2 gün boyunca,
hasta sulu gıdalar almalıdır.
Tetkik öncesinde, en az 12
saatlik açlık ve barsak
temizliği için müshil kullanımı
gereklidir.
İnceleme nasıl yapılır?
Hastaya baryumlu kontrast madde
içirilerek maddenin ince
barsaklarda ilerleyişi doktor
tarafından ekranda izlenir.
Kontrast madde kalın barsaklara
kadar ilerler ve bu esnada
çeşitli pozisyonlarda filmler
çekilir (İnce barsak pasaj
grafisi). Ayrıca daha detaylı
inceleme gerektiren durumlarda
hastaya burnundan ince bir tüp
yutturulur. Bu tüp, oniki parmak
barsağına yerleştirilir ve
tüpten kontrast madde ile
birlikte hava verilir. Bu
şekilde filmler alınır. Çekimin
süresi, verilen kontrast
maddenin kalın barsağa geçiş
süresine göre değişir.
Mesane ve İdrar Yolları
İncelemesi
Mesaneye bir sonda ile verilen
kontrast madde aracılığıyla,
işeme esnasında idrar yollarının
görüntülenmesidir. İşleme "miksiyon
sistografisi" adı verilir.
Öncesinde olası bir enfeksiyonun
böbreklere taşınmaması için
idrar kültürü yaptırılması
gerekir. Kültürde mikrobik üreme
olduğunda, enfeksiyon tedavi
edildikten sonra inceleme
yapılır. Kültür temiz ise,
herhangi bir sakınca yoktur.
İnceleme nasıl yapılır?
Mesaneye bir sonda takılır ve
sondadan verilen kontrast madde
ile mesane doldurularak filmleri
çekilir. Sonda çıkartılır. Daha
sonra hasta işemeye başlar, bu
esnada mesaneden üst idrar
yollarına kaçış olup olmadığına
bakılarak çeşitli filmler
çekilir. İşlem sırasında sonda
takılması ve şıkışma hissi
dışında rahatsızlık hissedilmez.
Tüm işlemler, yaklaşık 15
dakikada tamamlanır.
Kadın Üreme Organlarının
İncelenmesi
Rahim ve tüplerin, rahim içine
kontrast madde verilerek
incelenmesidir. Yöntemin adı
"histerosalpingografi"dir.
Hastanın son adet başlangıcından
7 ila 10 gün sonra uygulanır.
İnceleme öncesinde hastanın
doktor tarafından yazılan ağrı
kesici tablet ve antibiyotik
alması gerekir. Başka hazırlık
gerekmez.
İnceleme nasıl yapılır?
Rahime ince bir tüp
yerleştirilmesini takiben bu
tüpten verilen iyotlu kontrast
maddenin rahimden tüplere ve
karın boşluğuna geçişi izlenir.
Bu geçiş esnasında çeşitli
filmler çekilir. Tüm işlemler,
yaklaşık 10 dakika içerisinde
tamamlanır. İnceleme sonrasında
hafif ağrı ve akıntı olması
normaldir. Ağrı kesiciler
kullanılabilir.
|