Konu Açıklaması :
Bilgisayarlı
Tomografi (BT)
Nedir?
Bilgisayarlı
tomografi
x-ışını
(röntgen)
kullanılarak
vücudun
incelenen
bölgesinin
kesitsel
görüntüsünü
oluşturmaya
yönelik
radyolojik
teşhis
yöntemidir.
İnceleme
sırasında
hasta
bilgisayarlı
tomografi
cihazının
masasında
hareket
etmeksizin
yatar.Masa
manuel ya da
uzaktan
kumanda ile
cihazın ´´gantry´´
adı verilen
açıklığına
sokulur.
Cihaz bir
bilgisayara
bağlıdır.
X-ışını
kaynağı
incelenecek
hasta
etrafında
360
derecelik
bir dönüş
hareketi
gerçekleştirirken
´´gantry´´
boyunca
dizilmiş
dedektörler
tarafından
x-ışını
demetinin
vücudu geçen
kısmı
saptanarak
elde edilen
veriler bir
bilgisayar
tarafından
işlenir.
Sonuçta
dokuların
birbiri
ardısıra
kesitsel
görüntüleri
oluşturulur.
Oluşturulan
görüntüler
bilgisayar
ekranından
izlenebilir.Görüntüler
filme
aktarılabileceği
gibi
gerektiğinde
tekrar
bilgisayar
ekranına
getirmek
üzere optik
diskte
depolanabilir.
Ayrıca
görüntüler
bilgisayar
tarafından
işleme tabi
tutularak
birbirine
dik
eksenlerde
yeniden
yapılandırılmış
görüntüler
elde
edilebilir.
Bu
görüntülerin
de
yardımıyla 3
boyutlu
görüntüler
oluşturulabilir.
Yeni
gelişmekte
olan
teknolojilerle
sanal
endoskopi
yapma
olasılığını
vermektedir.
Bu şekilde
soluk
borusunun,
yemek
borusunun,
midenin,
ince ve
kalın
barsakların,
damarların
ve idrar
yollarının
içeriden
görüntülerini
elde etmek
mümkün
olmaktadır.
Bu yeni
görüntüleme
yöntemleri
şimdilik
endoskopik
yöntemlerin
eksikliklerini
tamamlamak
amacı ile
kullanılmaktadır.
Bilgisayarlı
tomografi
diğer x-ışın
incelemelerine
göre bazı
avantajlara
sahiptir.
Özellikle
organların,
yumuşak doku
ve
kemiklerin
şekil ve
yerleşimini
oldukça net
gösterir.Ayrıca
BT
incelemeleri
hastalıkların
ayırıcı
tanısını
yaparak
tedavi
yöntemlerini
değiştirmektedir.Diğer
görüntüleme
yöntemlerinden
daha erken
ve doğru
şekilde
birçok
hastalığın
teşhisini
sağlamaktadır.
Hastalıklar
erken teşhis
edildiğinde
daha iyi
tedavi
edildiklerinden,
BT bu üstün
özellikleriyle
doktorların
birçok hayat
kurtarmasına
yardımcı
olmuştur.
İnceleme
rahatsızlık
verici mi?
Herhangi bir
tehlikesi
var mı?
İncelemenin
kendisi
tamamen
ağrısızdır.
İnceleme
sırasında
hastadan BT
cihazının
masasında
hiç hareket
etmeksizin
yatması
istenir.
Yapılacak
incelemenin
türüne bağlı
olarak
hastaya kol
damarlarından
kontrast
madde
enjekte
edilebileceği
gibi
kontrast
madde içmesi
de
istenebilir.
İncelemenin
bu kısmı
hasta için
biraz
rahatsızlık
verici
olabilir.
Kontrast
maddeler
iyot
içerdiği
için bazı
kişilerde
allerjik
reaksiyonlara
neden
olabilir.
Hastanın
inceleme
öncesinde
teknisyen ya
da radyoloğa
bu tür
maddelere
karşı daha
önce
allerjik bir
reaksiyon
gösterip
göstermediğini
ve eğer
varsa başka
maddelere
karşı
allerjisini
bildirmesi
gerekir.
Hastaya daha
önceden
yapılmış bir
BT
incelemesinde,
İVP olarak
adlandırılan
böbrek
incelemesinde
veya
anjiografi
sırasında
kontrast
madde
verilmiş
olabilir. BT
cihazları X
ışınlarını
kullanır.Hastanın
güvenliği
için en iyi
şekilde
dizayn
edilmiş olup
inceleme
sırasında
maruz
kalınan
radyasyon
miktarı
gerekli en
az düzeyde
olacak
şekilde imal
edilmiştir.
X ışınları
anne
karnında
gelişmekte
olan fetusa
zarar
verebileceğinden
inceleme
hazırlığına
başlamadan
evvel hasta
hamilelik
şüphesi
varsa bu
konuda
doktora veya
teknisyene
bilgi
vermelidir.
İncelemeye
hazırlık
için
yapılması
gerekenler
nelerdir?
İncelemenin
Yapılacağı
Gün:
İnceleme
gününde eğer
aksi
belirtilmezse
randevu
saatinden 4
saat önce
başlamak
üzere katı
gıda
yenmemelidir.
Bununla
birlikte
kahve, çay,
fazla katı
olmayan
çorbalar ve
meyve suyu
çok fazla
olmamak
kaydıyla
içilebilir.
Katı gıda
alımının
sınırlanması
birçok tıbbi
işlem
öncesinde
hastanın
güvenliği
için alınan
bir
önlemdir.
Eğer
inceleme
abdomene
yönelik
yapılacaksa
hastanın 12
saat aç
kalması
gerekmektedir.
Bu inceleme
için 3 gün
önceden
itibaren
sıvı gıdalar
alınmalıdır.
Son gece
müshil ve
inceleme
sabahı ise
lavman
yapılır.
Ardından
incelemenin
4 saat
öncesinden
itibaren
kontrast
madde içiren
su içirilir.
İncelemenin
Yapılacağı
Oda:
BT
teknisyeni
hastaya
kendini
tanıtarak
işlem
hakkında
bilgi verir
ve hastanın
muhtemel
sorularını
yanıtlayarak
rahatlamasına
yardımcı
olur.
İncelenecek
beden
bölgesine
bağlı olarak
vücuttaki
metal
objelerin
çıkarılması
istenebilir.
Daha sonra
hastaya
önlük
giydirilir.
İnceleme
sırasında
neler olur?
Teknisyen
hastayı
incelemenin
yapılacağı
odaya
götürerek
yapılacak
incelemeye
göre
hastanın
sırt üstü
veya yüz
üstü masaya
yatmasını
sağlar.
Hastanın
rahat etmesi
önemlidir,
çünkü
inceleme
süresince
hastanın
hareket
etmemesi
gerekir. BT
incelemeleri
hastaların
tıbbi
problemlerine
ve
incelenecek
vücut
kısmına göre
farklılıklar
gösterir.
Hastalığın
teşhisi için
incelemenin
nasıl
yapılması
gerektiğine
radyolog
karar verir.
Örneğin eğer
batın
bölgesi
incelenecekse
göğüs alt
kısmından
pelvis üst
kısmına
kadar kadar
olan kesim
taranacaktır.
Böyle bir
inceleme
süresince
sizden
görüntülerin
bulanık
çıkmaması
için belli
aralıklarla
nefesinizi
tutmanız
istenecektir
. Makina
işlem
süresince
bazı sesler
çıkarır.
Hastanın
üstünde
yattığı masa
her bir
görüntü
oluştuktan
sonra bir
miktar
hareket
edecektir.
Ayrıca
teknisyen ya
da makina
tarafından
nefes tutup
vermeyle
ilgili
hastaya
sinyal
verilecektir.
Kimi
incelemelerde
işlem
öncesinde
veya
sırasında
doktor veya
teknisyen
tarafından
kontrast
madde
enjeksiyonu
yapılabilir.
Bu
radyoloğun
görüntüleri
daha iyi
değerlendirmesini
sağlıyacaktır.
Eğer işlem
sırasında
veya
enjeksiyon
sonrasında
hasta bir
rahatsızlık
hissederse
bunu
teknisyene
veya doktora
bildirmelidir.
Bir
bilgisayarlı
tomografi
incelemesi
ne kadar
sürer?
İncelemeler
hastalarının
klinik
bulguları
göz önüne
alınarak her
bir hasta
için ayrı
ayrı
planlanır.
Bundan
dolayı
yapılan BT
incelemesi
daha önce
yaptırmış
olduğunuz
bir BT
incelemesinden
farklıysa ya
da inceleme
sonunda ek
görüntüler
alma
ihtiyacı
duyulmuşsa
endişelenmemek
gerekir.
Başlangıcından
bitimine
kadar çekim
süresi
ortalama 15
dakikadır.
İnceleme
bitiminde
yapılması
gerekenler
nelerdir?
Radyolog
incelemesi
yapılan
kişinin
hastalığıyla
ilgili bir
sonuca
varmasını
sağlayacak
yeterli
bilgiyi elde
ettikten
sonra
inceleme
sona
erdirilir ve
hasta evine
gidebilir.
İncelemeden
sonra
herhangi bir
kısıtlama
olmaksızın
normal
günlük
aktivitelerine
devam
edebilir.
İncelemeler
nasıl
değerlendirilir?
İncelemeler
vücudun
hangi
kısmıyla
ilgiliyse o
konuda
uzmanlaşmış
radyolog
doktorlar
tarafından
değerlendirilir
ve daha
sonra yazılı
bir rapora
dönüştürülerek
hastaya
teslim
edilir. Eğer
başka
sorularınız
varsa
incelemenizi
yapacak olan
doktorlar ve
teknisyenlerden
gerekli
bilgileri
alabilirsiniz.
|