Konu Açıklaması :
1. Yeni
doğanın doğar doğmaz emmeye başlaması öneriliyor. İlk 24-48
saatte anne sütünün çok az ve yetersiz olması halinde,
bebekte hipoglisemi ve başka sorunlar olur mu? Olursa bunu
önlemek için ne yapmalıdır?
Miadında yeni doğanların,
annenin sütü ilk 48-72 saatte yetersiz bile olsa vücut
depoları yeterli olduğundan şekerli su, mama gibi bir
desteğe gereksinimleri yoktur. Ama prematüre, intrauterin
gelişme geriliği olan bebekler hipoglisemi ve diğer
sorunlara daha eğilimlidirler. Böyle bebeklerin kan şekeri
izlemi yapılmalı; yapılamıyorsa anne sütü miktarı artana
kadar birkaç gün aralıklı ağızdan % 10 dekstroz ya da uygun
formül mamalar verilmelidir.
2. Yeni
doğanın göbek bakımı nasıl yapılmalıdır?
Yenidoğanın göbek bakımı için
alkol, betadine, battikon gibi solüsyonlar kullanılabilir.
Hiçbir şey sürülmemesini önerenler de vardır.
3. İlk
banyo için önerilen zaman ve sıklığı ne olmalıdır?
Doğumdan hemen sonra
bebeklerin yıkanmaması önerilmektedir. Yalnızca annede HIV
pozitifliği, genital herpes, hepatitis B antijeni
pozitifliği varsa bebek doğumdan hemen sonra yıkanmalıdır.
İlk banyo için göbeğin düşüp düşmemesi engel değildir. Bebek
annesiyle hasta- neden eve gittiğinde ilk banyosu
yaptırılmalıdır. Uygun koşullar varsa bebek her gün, yoksa
günaşırı yıkanabilir.
4. Tüm
bebekler için ek vitamine gereksinim var mıdır? (Yaz bebeği
olsa da) Varsa ne kadar süre devam edilmelidir?
Anne sütü alan her bebeğe bir
yaşını doldurana kadar yalnızca D vitamini verilmelidir. Yaz
bebeği olması bunu etkilemez.
5. ilk 4
ay, su da dahil, anne sütü alan bebeklerde, ek gıda
önerilmiyor. Bunu bozan sıradışı durumlar nelerdir?
Annenin süte geçen, bebeğe
zarar verebilecek ilaç kullanması, ağır hastalığının olması
dışında anne sütüne ek olarak ilk 4 ayda mama verilmesi
gereksizdir. izlemlerde kilo alımı yetersizse ek mama
düşünülebilir.
6.
Yenidoğanda kabızlık neye bağlı olur? Tedavide izlenecek yol
ne olmalıdır?
Yeni doğanda kabızlık seyrek
görülür. Kabızlığın tanı- mı önemlidir. Haftada iki defadan
daha seyrek ve sert kıvamlı kaka yapmak kabızlık kabul
edilmelidir. Anne sütü alan bebeklerde 6. haftadan itibaren
günlük kaka yapma sayısı azalabilir. Tek başına bu yakınma
kabızlık değildir. Yalnızca anne sütü alan bebek gerçekten
kabız ise en sık neden anal fissürdür. Mama değişikliği ya
da tek başına ticari mama ile beslenme kabızlığa neden
olmaktadır. Karın şişliği, kusma, beslenme bozukluğu,
aralarda ishal dönemleri olmadıkça megakolon gibi
hastalıklar düşünülmemelidir. Zeytinyağı verilmesi, anal
bölgenin nazikçe uyarılması geçici çözümlerdir.
Zeytinyağının aspirasyon riski, anal bölgenin uyarılmasının
da travmatik olabileceği unutulmamalıdır. Anal fissür varsa
sıcak oturma banyosu, anal bölgeye anestetik (anestol)
pomatlar ve çok sert kaka yapıyorsa laktüloz içeren şuruplar
(duphalac) verilebilir.
7. Anne
sütü için "yetersiz" tanısı koymada kesin ölçütler nelerdir?
Gerçekten yetersiz ise beslenme nasıl olmalıdır?
Anne sütünün yetersizliğine
vücut ağırlığı izlemleriyle karar verilmelidir. Günlük 20-30
gr/kg artış sağlanamıyorsa, grafikte düşüş görülüyorsa ek
besin başlanabilir. Ekonomik durumları uygun ailelerde ilk 4
ay için ticari mamalar uygundur. Evde anlık hazırlanan meyve
suları (elma, üzüm, şeftali, mandalina, portakal gibi) ve
yoğurt ilk 4 ayda uygun ek besinlerdir. inek sütü çok zorda
kalmadıkça önerilmemelidir.
8. Emzik
ve biberon kullanımı neden önerilmemektedir?
Emzik kullanımının anne sütünü
erken bırakmaya neden olduğu yönünde yayınlar olmakla
birlikte, emziğin bebekte endorfin benzeri endojen
maddelerin salınımına neden olarak bebeğin uykuya dalmasını
hızlandırdığı, huzursuzluğunu azalttığından da söz
edilmektedir. Prematüre ya da gelişme geriliği olan,
uyuklama, kısa süre emme gibi sorunları olan bebeklerde de
emzirme öncesi 10 dakika emzikle uyanıklığın ve emme
alışkanlığının sağlanması da önerilmektedir. Anne sütü ile
birlikte biberon verilmesinin anne sütünden erken ayrılmaya
neden olduğu düşünülmektedir. Verilecek ek besinler
biberonla değil de kaşıkla verilmelidir.
9. Meme
bakımı nasıl yapılmalıdır, önemi nedir?
Annenin meme bakımı için
günlük vücut temizliği, duş, banyo yeterli bulunmaktadır.
Her emzirmeden önce temizlik şart değildir. Memede kalan
anne sütünün orada antimikrobial etkinlik gösterdiğinden de
bahsedilmektedir. Eğer çatlak, irritasyon gibi bir meme başı
sorunu varsa uygun pomatlar kullanılmalı, ama emzirme öncesi
silmeyi unutmamalıdır.
10.
Çalışan anneler anne sütüne nasıl devam ede- bilir, sağılan
süt sağlıklı olarak nasıl saklanmalıdır?
Çalışan anneler en az 4
aylarını doldurana kadar tek başına anne sütü vermeye
özendirilmelidirler. Yarım gün çalışan annelerde daha kolay
olmakla birlikte, tam gün çalışan anneler de sütlerini sağıp
bırakabilirler. Anne sütünün 3-4 gün süreyle buzdolabında,
6-12 saat oda sıcaklığında etkisini kaybetmeden, bozulmadan
korunabileceği bilinmelidir.
|